Sprzęt do testowania palności odnosi się do kategorii specjalistycznych instrumentów i systemów zaprojektowanych do oceny zachowania podczas spalania, odporności na ogień i charakterystyki rozprzestrzeniania płomienia materiałów, produktów lub komponentów w kontrolowanych warunkach. Jego głównym celem jest ocena, czy materiał spełnia normy bezpieczeństwa (np. odporność ogniowa, niska toksyczność dymu) dla określonych zastosowań — pomagając zapobiegać zagrożeniom pożarowym, spełniać wymagania regulacyjne i kierować doborem materiałów w branżach takich jak budownictwo, elektronika i transport.
Głównym celem tego sprzętu jest symulacja rzeczywistych scenariuszy pożarowych (np. otwarty płomień, żar) i pomiar kluczowych wskaźników związanych z pożarem. Typowe funkcje obejmują:
- Określanie podatności na zapłon: Jak łatwo materiał zapala się po wystawieniu na działanie źródła ciepła (np. mały płomień lub gorąca powierzchnia).
- Pomiar szybkości rozprzestrzeniania płomienia: Jak szybko ogień rozprzestrzenia się po powierzchni materiału (krytyczne dla materiałów stosowanych na dużych powierzchniach, takich jak ściany budynków lub wnętrza samolotów).
- Ocena czasu trwania pożaru: Jak długo materiał pali się po usunięciu źródła zapłonu (np. czy sam się gasi, czy nadal się pali).
- Analiza emisji dymu i toksycznych gazów: Ilościowe określanie ilości dymu, toksycznych gazów (np. tlenku węgla, cyjanowodoru) lub żrących oparów uwalnianych podczas spalania (istotne dla zamkniętych przestrzeni, takich jak łodzie podwodne lub wieżowce).
- Ocena właściwości resztkowych: Testowanie integralności strukturalnej materiału po częściowym spaleniu (np. czy ognioodporny kabel nadal może przewodzić prąd po wystawieniu na działanie płomienia).
Różne branże i regiony mają odrębne normy bezpieczeństwa pożarowego (np. ASTM w USA, ISO globalnie, GB w Chinach). W rezultacie sprzęt do testowania palności jest często dostosowany do konkretnych norm i rodzajów materiałów. Poniżej przedstawiono najczęstsze kategorie:
Chociaż projekty różnią się w zależności od typu, większość sprzętu ma wspólne podstawowe komponenty, aby zapewnić dokładność i bezpieczeństwo:
- Źródło zapłonu: Kontrolowane źródła ciepła, takie jak płomienie propanu (do testów na małą skalę), elektryczne elementy grzejne (do testów żarzenia) lub grzejniki promiennikowe (do kalorymetrów stożkowych).
- Komora testowa/obudowa: Uszczelniona lub wentylowana przestrzeń do ograniczenia spalania, zapobiegania zakłóceniom powietrza zewnętrznego i bezpiecznego zbierania dymu/gazów. Wiele komór zawiera materiały odporne na ciepło (np. stal nierdzewna) i systemy ekstrakcji oparów.
- Czujniki i detektory: Narzędzia do pomiaru krytycznych danych, takich jak:
- Termopary (do śledzenia temperatury).
- Fotometry (do gęstości dymu).
- Chromatografy gazowe lub czujniki podczerwieni (do analizy gazów toksycznych).
- Czujniki obciążenia (do pomiaru utraty masy podczas spalania).
- System sterowania i akwizycji danych: Skomputeryzowany interfejs do ustawiania parametrów testu (np. temperatura płomienia, czas ekspozycji), automatyzacji procesu testowania oraz rejestrowania/analizowania danych (np. generowanie wykresów czasu spalania lub krzywych HRR).